Altıncı Osmanlı padişahı (Amasya, 1404-Edirne, 1451). Padişah Çelebi Sultan Mehmet I’in oğlu, Fatih Sultan Mehmet II’nin babası olan Murat II (Ebulhayrat, Gıyaseddin diye anılır) altı yaşına kadar Amasya’da kaldı, daha sonra babasıyla Bursa’ya ve Edirne’ye gitti. 1415′te Osmanlıların en önemli Doğu sınır vilayeti olan ve Amasya, Çorum, Sivas, Tokat, Osmancık bölgelerinden oluşan Danişmendiye beylerbeyliğiyle Amasya’ya döndü. Kendisine yardımcı olamak için lalası Yörgüç Bey(Paşa) de yanındaydı.1416′da babasının Selanik’te Düzmece Mustafa ile uğraştığı sırada, Saruhan ve İzmir bölgesine giderek Börklüce Mustafa ayaklanmasını bastırdı. Karatatarların, kendisinin Amasya’dan ayrılmasından yararlanarak ayaklanması üzerine geri döndü. Danişmendiye, o sıralarda beyliklerin hem birbiriyle hem de Osmanlı Devleti’yle çekiştiği bölgelerden biriydi; Murat II babasının bu beyliklerle yaptığı savaşlara katıldı. İsfendiyaroğlu Hamza’nın elinden Samsun yöresini aldı (1421).kente vardığında babası ölmüştü. Bunun üzerine Yeniçerilerin ve devlet büyüklerinin desteğiyle Osmanlı tahtına çıktı (25 Haziran 1421). Ama Mehmet I, ölmeden önce öteki oğullarının öldürülmesini engellemek için, vasiyetinde bazı önlemler almıştı: Buna göre, Murat II, Edirne’de tahta çıkacak, Anadolu’nun yönetimi Mustafa’da olacak, Yusuf ve Mahmut, Bizans imparatorunun yanında kalacaklar,  Bizans  imparatoru  da  Çelebi Mehmet’in kardeşi Düzmece Mustafa Çelebi’yi serbest bırakmayacak ve Murat II de Bizansa bu konudaki masraflar karşılığı para ödeyecekti. Ama Murat II tahta çıkınca Yusuf ve Mahmut’u Bizans’a vermeyerek, Tokat’a gönderdi. Buna kızan Bizans imparatoru Manuel II Palaiologos Limni’de sürgün yaşayan Düzmece Mustafa’yı serbest bırakarak, yanına kattığı kuvvetlerle Gelibolu’da bağımsızlık kurması için kışkırttı. Bizans, gerçek padişah olarak Murat II’yi değil, Mustafa’yı tanıdığını ilan etti. Murat II’ye karşı beylikler de ayaklanmış ve Osmanlı Devleti çözülme durumuna gelmişti. Germiyanoğlu Yakup Bey de Murat II’nin padişahlığını tanımıyor, yanında bulunan Mehmet I’in küçük oğlu Mustafa Çelebi’yi destekliyordu. Karamanoğullarının Göller yöresini işgal etmesini, Menteşeoğullarının bağımsızlık ilanını, Aydınoğulları ve Saruhanoğullarının topraklarını geri almasını, İsfendiyaroğullarının da Osmanlıları tutan Kasım’ı kovmasını Murat II, kabul etmek zorunda kaldı. Gelibolu’ya çıkan Murat II’nin amcası Mustafa Çelebi’ye kale dışında, kimse direnemedi. Mustafa Çelebi, hisarın ele geçirilmesini İzmiroğlu Cüneyt’e bırakarak Edirne’yi almak üzere yola çıktı, veziriazam Bayezit Paşa’yı Sazlıdere’de yenerek Edirne’ye girdi ve tahta oturdu. Bu arada Gelibolu hisarı alınmış, Mustafa’nın kuvvetleri boğaza egemen olmuştu. Murat II amcasına karşı harekete geçmeden önce Sırpların, Macarların desteğini sağladı (1421]. Mustafa Çelebi, 20 Ocak 1422′de kalabalık bir süvari ve piyade ordusuyla Gelibolu’dan Anadolu’ya geçince, Murat II, ilk önlem olarak Ulubat köprüsünü yıktırarak Bursa yolunu kapadı. Yeniçeriler de Ulubat ırmağı kıyısında başarılı bir savunma yaptılar. Bu arada kimi uç beyleri de Murat II’nin tarafına geçince, ordusu Hacı İvaz Paşa tarafından kılıçtan geçirilen Mustafa Çelebi Gelibolu’ya çekilmek zorunda kaldı, ama Cenevizlilerin gemileriyle karşı kıyıya geçen Murat II tarafından yakalanarak Kızılağaç Yenicesi’nde idam edildi (1422). Murat II, bu gelişmelerden sorumlu saydığı Bizans imparatoru Manuel II Palaiologos’u cezalandırmak için 50 gün süreyle İstanbul’u kuşattıysa da bir sonuç alamadı (Haziran 1422). Bundan sonra da karışıklıklar sürdü. Venedik Osmanlılara karşı cephe alarak güçlü bir donanma hazırlamaya başladı ve Anadolu’ daki beylikler ayaklandılar. Bu arada, Murat II’nin kardeşi Küçük Mustafa da, Karaman ve Germiyan beylerinin yardımıyla Bursa’yı kuşattı (Ağustos 1422). Bunun üzerine Murat II, Edirne’ye döndü ve Mihaloğlu ile kuvvetlerini Bursa’yı kurtarmaya gönderdi. Küçük Mustafa, önce İstanbul’a, sonra İznik’e sığındıysa da İznik’i kuşatan Murat II, onu yakalayarak idam ettirdi (1423). Daha sonra, Anadolu’ da egemenliği sağlamak için Taraklı ve Borlu’ya kadar ilerleyen İsfendiyar Bey’i yendi.Sinop kalesine sığınan İsfendiyar Bey ile anlaşarak bağlılığını sağladı. Karamanoğlu Mehmet II Antalya’yı kuşattığı sırada ölmüştü. Murat II, Karamanoğulları arasındaki taht kavgalarından yararlanarak tahta çıkarıldı İbrahim Bey ile anlaşıp Hamidili’ni ve Kayseri yöresini geri aldı. Öte yandan, Bizanslılar yapılan anlaşmayla Selanik’i Venedik’e bırakmışlardı (1423). Ama bu durumu kabul etmeyerek Selanik’i kuşattılar; Venedik Selanik’e karşılık her yıl vergi vermeyi önerdi. Murat II, İstanbul’un Venedik’in eline geçebileceğini düşünerek Cenevizliler aracılığıyla Bizans imparatoru Manuel II ile anlaştı (1424). Bu sırada İzmir beyliğini ve Aydıneli’ni alan Cüneyt’in ardından, Anadolu’da öteki beylerde başkaldırınca yeniden karışıklık doğdu. 1425′te Anadolu beylerbeyi Hamza Bey’in kuvvetleri Cüneyt Bey’i İpsala kalesinde kuşatıp öldürdü. İzmir ve Aydıneli ile Antalya ve Korkuteli’ni ellerinde tutan Tekeoğullarının toprakları da ele geçirildi. 1426′da Türk denizcileri Venedik topraklarına sefer yapmaya başladılar, Drac’ı kuşattılar, ancak savaşa Macarlar da karışınca, Murat II Tuna’yı aşarak, Macarları yendi. Sırp toprakları yağma edildi. Sırp despotu Stefan Lazaroviç anlaşmak zorunda kaldı. Murat II, Lazaroviç’in ölümünden sonra, yerine geçen Georgi Vulkoviç’i tanımayınca Osmanlı-Macar savaşı yeniden başladı. Macar kralı Sigismond yenilerek kaçtı. Yeni despot Georgi Vulkoviç eski anlaşmaları yeniledi. Eflak beyi de Osmanlılara bağlandığını ilan etti. Venedikliler, Osmanlılara yeniden başvurarak, yıllık vergiyi artırıp Selanik’i elde tutmak istediler. Ama bu istekleri kabul edilmedi. Bu arada Venedik ile anlaşan Karamanoğulları, Hamidili’ni ele geçirdiler. Herat hükümdarı Timuroğlu Şahruh’un ilerlemesinden yararlanan Venedik, Gelibolu limanına saldırdı, ama bir başarı elde edemeyince geri çekilmek zorunda kaldı. Murat II, Şahruh’a saldırmaktan çekinmişti; ama Şahruh Karakoyunluları yendikten sonra daha fazla ilerlemeyerek Herat’a çekildi (1429).



Murat II, 1430′da Selanik’i Venedik’ ten alarak bir anlaşma imzaladı (Temmuz 1430). Buna göre Venedik, Selanik üstündeki Osmanlı egemenliğini tanıyor, Arnavutluk ve İnebahtı egemenliği için de haraç vermeyi kabul ediyordu.

Rumeli beylerbeyi Sinan’ın Yanya’yı fethettiği sırada çıkan Arnavut beyleri ayaklanması, Murat II tarafından bastırıldı (1433). Bu beylerin Macaristan ile ilişki kurması üstüne Macar kralı Sigismond, Murat II’ye elçi gönderip, Bosna, Sırbistan, Eflak ve Bulgaristan üstünde hak ileri sürdü. Bos
na kralı ve Sırp despotu, Sigismondu destekliyordu. Macarlar ölen Eflak beyi yerine Vlad Drakul I’i Eflak beyi yaptılar. Bu arada Karamanoğlu İbrahim II. Osmanlı topraklarına saldırınca, Murat II Anadolu’ya geçerek Akşehir, Konya, Beyşehir ve Hamidili’ni aldı; İbrahim Bey barış isteyerek Osmanlılara bağlandı. Murat II daha sonra Rumeli’ye geçti, Sırp despotluğunu ortadan kaldırarak, Eflak beyi Vlad Drakul I’i Osmanlı Devleti’ne bağladı (1437).
Murat II 1438′de yeniden Macaristan üstüne sefer açarak Eflak’ı aldı, 1440′ta Belgrad’ı kuşattı. 6 aylık kuşatmadan sonuç alınamayınca, Macarlar Hunyadi Yanoş komutasında saldırıya geçerek Osmanlıları Bosna’ dan çıkardılar. 1442′de Sahabettin Paşa’nın ordusu da Eflak’ta başarı sağlayamadı. Karamanoğlu İbrahim Bey’in Akşehir ve Beyşehir üstüne yürümesi (1443), Murat II’nin Karaman iline gelerek Konya ve Larende’yi yağmalamasına yol açtı. Murat II, İbrahim Bey ile anlaştıktan sonra Edirne’ ye döndü; onun bu yokluğu sırasında da Hunyadi Yanoş, Sırp despotu ve yeni Macar kralı Ladislas’ın desteğiyle Tuna’yı geçerek, Rumeli’deki Osmanlı kuvvetlerini yendi ve Sofya ile Niş’i ele geçirdi. Bu başarı başta papa Eugenius IV olmak üzere bütün Hıristiyan dünyasında yeni bir Haçlı seferi umudu yarattı. Arnavutluk ayaklanması ve Karamanoğullarının Akşehir ve Beyşehir’i ele geçirmeleri üstüne, Murat II Macarlarla Segedin Anlaşması’nı imzalamak zorunda kaldı (1444). Buna göre, Sırp despotluğu yeniden kuruluyor. Tuna sınır oluyor, Bulgaristan Osmanlılara bağlı kalıyordu. Murat II, Karamanoğlu beyliği ile de Beyşehir, Akşehir ve Seydişehir’i Karamanoğullarına bırakan anlaşmayı imzaladı. Yaşamının hareketli geçmesi
nedeniyle yorgun düşen ve topraklarının bir bölümünü yitirmesi nedeniyle üzüntüye kapılan Murat II, tahtı oğlu Mehmet II’ye bırakarak Manisa’ya çekildi. Osmanlı tahtına 12 yaşında bir çocuğun geçtiğini gören Bizans, Venedik ve Papalık ile Hunyadi Yanoş anlaşmayı bozmak için Macar kralına baski yaparak yeni bir Haçlı seferi düzenlediler.Bu arada Mehmet II’nin adamları Zağanos ve   Sahabettin Paşalar ile Çandarlı Halil Paşa iktidar savaşımına girmişti. İşte böyle bir ortamda Macar ve Eflak orduları Varna’ya ulaştı. Venedik donanması Gelibolu boğazını kapadı. Murat II, Edirne’ye gelerek ordunun yönetimini üstlendi. Varna’da yapılan savaşta Haçlılar yenildi ve Ladislas öldürüldü (1444). Zaferden sonra Murat II, yeniden Manisa’ya çekildi. Bir buçuk yıl sonra Edirne’deki Yeniçeri ayaklanması üzerine Edirne’ye döndü, yeniden tahta geçti (1446). Hemen sefere çıkarak   Arnavutluk  ayaklanmasını bastırdı. Mora ve Eflak’ı kendine bağladı. Bu arada padişahla anlaşmak isteyen Eflak beyi Vlad Drakul I, Hunyadi Yanoş tarafından öldürüldü. Arnavutluk seferinden sonra Murat II’ nin Sofya’ya geçmesi. Hunyadi Yanoş’u yeniden harekete geçirdi.Murat II Macar ve Sırp ordusunu   Kosova da 3 günlük savaştan sonra yendi (20 Ekim 1448).
Macaristan’a yaptığı akınlarla zaferini pekiştiren Murat II, 1451′de Edirne’de öldü ve Bursa’da gömüldü.
Murat II’nin dönemi savaşlar ve ayaklanmalar nedeniyle devletin oldukça sarsıldığı bir dönemdir. Vergilerin
artması, toprak düzeninin bozulmasına yol açmıştır. Bu dönemde bayındırlık işlerinde ileri gidilmiş, çeşitli yerlerden gelen bilim ve sanat adamları
Bursa ve Edirne’ye yerleşmişlerdir.

Bu yazı bugün 0 defa okundu.. Toplamda 212 defa okunmuştur.

IP Adresiniz:
38.103.63.58